‘’Mitler, hayal gücü onları canlı tutsun diye vardır’’.
Albert Camus
Yazar Eğitmen Astrolog; Birsel Dursun
Tanım
Mit/Mitos, Efsane Mit, Yunancada, söz, masal, öykü, efsane anlamına gelen “myth-mythos-muthos” tan Türkçeye geçmiştir. Söylenen ya da duyulan söz anlamına gelen bu sözcük, “mitos” şeklinde de Türkçede kullanılmaktadır. Mitosun tanımındaki belirsizlik, mitosun ne olduğunu ifade etmeye çalışan kişilerin/akımların bu tanımlarda kendi genel temayüllerini yansıtmaları ve mitosların farklı birçok türe ayrılmış olması nedeniyle daha da zorlaşmaktadır. Alman “Doğa Mitoloji” ekolü, mitosun doğa olaylarının alegorik anlatımı olduğunu ifade ederken, “Tarihsel” ekol özellikle de Andrew Lang mitosun tarihsel olaylara ilişkin anıların kutsal anlatısı olduğunu söylemektedir. Psikanalist ekol ise mitosun gündüz görülmekte olan düşlerden başka bir şey olmadığını belirtmektedir. Öte yandan Malinowski gibi antropologlar, onun “toplumsal gereksinimlere ve isteklere dayalı, dahası pratik gereksinimlere yardım eden, dinsel gereksinimleri ve ahlakî özlemleri derinden doyurmaya yönelik eski bir gerçekliğin yeniden anlatılması” olduğunu vurgulamaktadırlar.
Mitos Türleri
Mitoslar konularına göre farklı türlere ayrılmışlardır. Kozmogoni Mitosları, dünyanın yaratılması ve evrenin oluşmasını açıklar. En çok derlenen ve en yaygın olan mitoslar bunlardır. Hemen hemen bütün milletlerde bu mitoslara rastlanır. Teogoni Mitosları, evrenin yaratılmasında tanrıların rolünü öne çıkarmakla beraber, tanrıların ortaya çıkma sebeplerini açıklar ve onların evrende görülen veya görülmeyen bütün nesnelerin sahibi olduğu inancına dayanır. İlk insanın yaratılması mitosları, ilk insanın yaratılmasını konu alır. Kozmosun yaratılmasından sonra silsile şeklinde gök, yer, dağlar, ormanlar, bitki, hayvan ve en sonunda insan yaratılır. İlk insanın yaratılması, insan topluklarının, kabilelerin, soyların, boyların ortaya çıkmasıyla genişler. Her kabilenin veya boyun atası vardır. Kabile veya boy adını o atadan almıştır. Bu şekilde, kutsal ataları ve onların boylarının ortaya çıkmasını anlatanlar, türeyiş mitoslarıdır.
Takvim Mitosları
Köken Mitosları
Eskatoloji Mitosları
Totem Mitosları
Ahlâk Mitosları
Av ve Ziraat Mitosları
Ritüel Mitosları
Kahramanlık Mitosları
3.Sembolikler
Mitolojide bahsedilen birçok hikâye aslında günümüzde bazı şeylerin isimlendirilmesinin kaynağını oluşturuyor. Şehirler, bazı hayvanlar ve bunların davranışları ya da günümüzde tıpta da kullanılan bazı terimler, mitolojide anlatılan olaylar neticesinde isimlendirilmiş.
Atlas nedir tıpta? Atlas, anatomide omurganın en üstündeki (ilk) boyun omurudur. Kafatasını taşımasından dolayı ismini Yunan mitolojisindeki Atlas’tan almıştır.
Aşil tendonunun hikâyesi nedir? Efsaneye göre öleceğini bildiği hâlde Helen’i geri almak için yapılan ve en büyük savaş kabul edilen Troya Savaşı’na adının sonsuza kadar anılması için katılmış Achilleus, Truvalı Prens Paris tarafından sol topuğundan okla vurularak ölmüştür. Bu yüzden ayak topuğunda yer alan tendona “aşil tendonu” adı verilir.
Horozun sabahları ötme sebebi nedir? Afrodit Hephaistos’la evli olmasına rağmen Ares ile büyük aşk yaşamaktadır. İki aşık birlikte olacakları gece Ares iki askerini geceyi geçirecekleri odanın başına koyar. Nöbetçilerin sabaha karşı uykuya daldıkları anda Afrodit’in eşi tarafından basılırlar. Bunun üzerine Ares, iki nöbetçiyi cezalandırır. Horoza dönüştürür. O günden sonra sabahları güneşin ilk ışıklarını gördükleri anda ötmeye başlayacaklardır.
